Święto Pielęgniarek i Pielęgniarzy

Aneta Sieradzka        12 maja 2017        Komentarze (0)

Żaden szpital nie byłby w stanie bez nich funkcjonować,

trudno też wyobrazić sobie pracę lekarza bez ich obecności,

czy zabieg operacyjny,

albo opiekę nad pacjentem,

mowa o pielęgniarkach, tych anestezjologicznych, operacyjnych i wszystkich, które na co dzień wykonują odpowiedzialną i trudną pracę, w poczuciu zaangażowania i etyki, która ważna, to w transplantologii odgrywa kluczową rolę.

W Dniu Międzynarodowego Święta

 Z najlepszymi życzeniami, oraz

Wyrazami uznania dla Pielęgniarek i Pielęgniarzy!

************************************************

Niejednokrotnie, tutaj na blogu, pielęgniarki opowiadały o swojej pracy, czy też chirurdzy i pacjenci, którzy nie wyobrażają sobie aby mogło ich zabraknąć. Również pielęgniarze.

Koordynator transplantacyjny – kto może nim zostać?

Aneta Sieradzka        07 maja 2017        4 komentarze

„Dziękuję Pani za bloga” – napisała ostatnio do mnie Pani Klaudia, koordynator transplantacyjny z którą rozmawiałyśmy o zasadzie anonimowości w transplantologii i co robić aby dochować należytych starań – ale to temat na kolejny wpis, o czym pisałam też TUTAJ

Tymczasem pojawia się pytanie, nie tylko od pacjentów, ale też studentów czy samych lekarzy, którzy pytają: kto może zostać koordynatorem transplantacyjnym?

Koordynator transplantacyjny to nie zawód, a pełniona funkcja tuż obok wykonywanego zawodu medycznego.

Art. 2 ust.1 pkt. 26 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów definiuje, że: „koordynator pobierania i przeszczepiania lub pobierania i zastosowania u ludzi – uprawnioną i przeszkoloną osobę organizującą koordynację pobrania i przeszczepiania lub koordynację pobrania i zastosowania u ludzi;”

Uprawnienia o których mowa w ustawie, szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2016 roku w sprawie szczegółowych warunków pobierania, przechowywania i przeszczepiania komórek, tkanek i narządów, które stanowi, że:

§ 9. [Wymagania dotyczące koordynatora pobierania i przeszczepiania komórek, tkanek i narządów]

Koordynatorem pobierania i przeszczepiania komórek, tkanek i narządów może być osoba posiadająca:

1) co najmniej wyższe wykształcenie medyczne;

2) ukończone szkolenia dla koordynatorów, o których mowa w art. 40a ustawy.

Niniejsze rozporządzenie obowiązuje w równym stopniu zarówno koordynatorów pracujących przy żywych dawcach jak i zamarłych.

Wyższe wykształcenie medyczne czyli jakie?

Wyższe wykształcenie czyli uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego jakim jest lekarz. W rozporządzeniu jasno określono, że samo wyższe wykształcenie jest niewystarczające, a należy posiadać wyższe wykształcenie medyczne.

Warto w tym miejscu przypomnieć definicję „osoba wykonująca zawód medyczny”  uregulowaną w  ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Zgodnie z ustawą, osoba wykonująca zawód medyczny to osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny (art. 2 ust.1 pkt.2)

Świadczeniami zdrowotnymi są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Ta definicja świadczenia zdrowotnego zawarta została w art. 2 ust.1 pkt.10 ust. o dział. leczniczej.

Zawód medyczny i podstawa prawna: 

LEKARZ ustawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty; ustawa o izbach lekarskich;

PIELĘGNIARKA/POŁOŻNA ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej; ustawa o samorządzie pielęgniarek i położnych;

DIAGNOSTA LABORATORYJNY ustawa o diagnostyce laboratoryjnej;

RATOWNIK MEDYCZNY ustawa o państwowym ratownictwie medycznym;

FARMACEUTA – ustawa o izbach aptekarskich; ustawa prawo farmaceutyczne;

FELCZER ustawa o zawodzie felczera.

Aby móc pełnić funkcję koordynatora transplantacyjnego należy spełnić dwa warunki jednocześnie: posiadać wyższe wykształcenie medyczne i mieć ukończone kursy o których mowa w art.40a ustawy transplantacyjnej.

Usankcjonowanie w prawie powyższych zawodów medycznych ma związek nie tylko z określeniem zasad nabycia wymaganych uprawnień czy wykonywania zawodu, ale także  z odpowiedzialnością karną, cywilną, zawodową i etyczną, którą związaną są powyższe zawody.

Przywołane powyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia jasno określa wymagania jakie należy spełnić aby móc pełnić funkcję koordynatora transplantacyjnego, zarówno w szpitalu, jak i regionalnego w Poltransplancie. W braku niespełnienia powyższych wymagań odpowiedzialności prawnej w tym karnej będzie podlegała nie tylko osoba, która wykonuje obowiązki nie mając do tego ustawowych uprawnień, jak również podmiot, który zatrudnia niewykwalifikowanego pracownika.

Odpowiedzialność prawna

Zakres obowiązków dla koordynatorów transplantacyjnych nie został nigdzie w przepisach prawnych odrębnie uregulowany, ale to w żaden sposób nie wyłącza ponoszenia odpowiedzialności koordynatora transplantacyjnego w związku z wykonywanymi przez niego zadaniami. Bo każdy koordynator transplantacyjny będzie odpowiadał zawsze w granicach wykonywanego przez siebie zawodu medycznego, czyli pielęgniarka będzie ponosić odpowiedzialność uregulowaną przepisami ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, w tym odpowiedzialności etycznej przed rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej, analogicznie lekarz i każdy inny zawód medyczny.

Mając na uwadze nieuchronną reformę ustawy transplantacyjnej, która jest konieczna to w toku prac legislacyjnych nie powinny zostać pominięte zagadnienia dotyczące koordynatorów transplantacyjnych oraz uregulowania szczegółowego zakresu ich obowiązków bez względu na rodzaj wykonywanego przez nich zawodu medycznego aby zachować jednolitość, której nam obecnie brakuje bo w każdym szpitalu są „indywidualne” praktyki. Co do zasady koordynator transplantacyjny rozmawia z rodziną zmarłego potencjalnego dawcy lub z żywym dawcą i jego bliskimi, ale też wykonuje szereg czynności administracyjno-sekretarskich czy udziela świadczeń zdrowotnych bo jest lekarzem czy pielęgniarką.

WCZEŚNIEJSZE wpisy o KOORDYNATORACH TRANSPLANTACYJNYCH, poniżej:

  • A tutaj, rozmowa z dr Aleksandrą Woderską, pielęgniarką i koordynatorem transplantacyjnym z Bydgoszczy i koordynatorem regionalnym Poltranasplantu.
  • Aleksandra Kozłowska: „Znaczenie relacji pacjent – pielęgniarka w procesie leczenia pacjentów przed i po transplantacji” – pielęgniarka i koordynator transplantacyjny z Bielska-Białej
  • Marta Kotomska: „Pielęgniarka na oddziale transplantologii” – pielęgniarka i koordynator transplantacyjny z Warszawy

@@@ wszystkie trzy Panie, Pani Ola, Pani Marta i Pani Aleksandra posiadają wyższe wykształcenie medyczne oraz ukończone kursy o których mowa w art.40a ust. transplantacyjnej, czyli wszystko zgodnie z prawem 😉

Dawca przeszczepu: brak przedawnienia postępowania

Aneta Sieradzka        22 kwietnia 2017        Komentarze (0)

Byłem dawcą w 2000 roku”, „byłem dawcą rok temu”,” byłem dawcą 5 lat temu” – czy mogę wnioskować o legitymację dawcy przeszczepu? TAK. Wniosek o wydanie legitymacji dawcy nie jest związany  terminem przedawnienia. Wniosek można złożyć w dowolnym czasie po pobraniu.

O tym, komu przysługuje i co należy zrobić pisałam poniżej:

 

 

Przeszczepianie w ortopedii, a stosowanie przepisów ustawy transplantacyjnej

Aneta Sieradzka        21 kwietnia 2017        Komentarze (0)

Za osiem dni bo od 29 kwietnia zaczną obowiązywać przepisy znowelizowanej ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (tzw. ustawy transplantacyjnej). Jedną z istotnych zmian, jakie wprowadza nowelizacja są nowe definicje dodane do ustawy, np. przeszczepianie – dotychczas brak było legalnej definicji tego pojęcia, co mogło budzić wątpliwości interpretacyjne.

  • Przeszczepianie

Określono jako „proces mający na celu przywrócenie niektórych funkcji ciała ludzkiego przez przeniesienie komórki, tkanki lub narządu od dawcy do ciała biorcy”.

  • Zastosowanie u ludzi czyli „zastosowanie tkanek lub komórek na ciele lub w organizmie biorcy oraz zastosowanie pozaustrojowe tkanek lub komórek”

ORTOPEDIA a przeszczepianie

Przeszczepianie ma również miejsce w ortopedii, np. przeszczepy kostne allogeniczne czy biostatyczne.

I tu pojawia się pytanie od jednego  z lekarzy, czy stosowanie przez podmiot leczniczy w chirurgicznych zabiegach ortopedycznych gruzu kostnego należy kwalifikować jako postępowanie podlegające przepisom ustawy transplantacyjnej?

gruz kostny

Zgodnie z definicją przeszczepiania, która ma na celu przywrócenie niektórych funkcji ciała ludzkiego przez przeniesienie komórki, tkanki lub narządu od dawcy do biorcy to wszczepienie gruzu kostnego, który jest tkanką jest zabiegiem podlegającym pod przepisy ustawy transplantacyjnej. Wszczepienie gruzu kostnego ma na celu uzupełnienie ubytków kostnych i regenerację np. stawu biodrowego.

Pacjent nie może sam pozyskać sobie gruzu kostnego na tzw. własną rękę, tak samo jak nie może przyjść do szpitala z pozyskaną z niewiadomego  źródła nerką celem przeszczepienia. Zarówno w narządach jak i tkankach i komórkach, istotne jest ich legalne źródło pochodzenia, co w przypadku wątpliwości będzie  związane z poniesieniem odpowiedzialności karnej wynikającej z ustawy transplantacyjnej.

Podam przykład kontrowersyjny, ale dobrze obrazujący sytuację. Skąd wziąć gruz kostny? Szpital ani lekarz nie może zlecić aby pacjent sam pozyskał gruz kostny potrzebny mu do zabiegu bo to oznaczałoby, że musiałby udać się np. na cmentarz i tam wykopać sobie kawałek kości lub pozyskać ją z miejsca kremacji zwłok, gdzie takie działanie jest przestępstwem.

Obowiązki podmiotu leczniczego

Zgodnie z treścią Art. 36 (ust.transpl.) postępowanie dotyczące komórek, tkanek i narządów polegające na:

1)pobieraniu komórek, tkanek i narządów od żywych dawców – może być prowadzone wyłącznie w podmiotach leczniczych;

2) pobieraniu narządów w celu przeszczepienia ze zwłok ludzkich – może być prowadzone wyłącznie w podmiotach leczniczych;’

3) pobieraniu komórek i tkanek ze zwłok ludzkich – może być prowadzone w podmiotach leczniczych, zakładach medycyny sądowej, zakładach anatomii patologicznej uczelni medycznych i uniwersytetów z wydziałem medycznym, instytutach badawczych, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, i zakładach pogrzebowych posiadających salę sekcyjną;

4) przechowywaniu narządów – może być prowadzone wyłącznie w podmiotach leczniczych wykonujących przeszczepienia;

5) przeszczepianiu – może być prowadzone wyłącznie w podmiotach leczniczych.

1a. Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5, mogą wykonywać podmioty posiadające pozwolenie ministra właściwego do spraw zdrowia.

W odniesieniu do zabiegów przeszczepiania w ortopedii będzie miał zastosowanie art. 36 ust.1 pkt 5 w związku z art. 36 ust 1a tejże ustawy, co wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia ministra zdrowia. Ponadto, należy spełnić wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dn. 29.09.2016 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania, przechowywania i przeszczepiania tkanek i narządów.

Pozyskiwanie i przeszczepianie tkanek w ortopedii nie jest wyłączone z przepisów ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu tkanek, komórek i narządów. Brak stosowania przepisów ustawy przez podmiot leczniczy związany będzie z ponoszeniem odpowiedzialności prawnej o której mowa w ustawie. Legalność zabiegów przeszczepiania w ortopedii ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia działalności podmiotu leczniczego, ale również pacjenta, który może wystąpić z powództwem o zadośćuczynienie.

 

Z wizytą w programie Ewy Drzyzgi. 36,6°C o zdrowiu i medycynie

Aneta Sieradzka        09 kwietnia 2017        2 komentarze

36,6°C to nowy program TVN, w którym Ewa Drzyzga z pomocą zaproszonych ekspertów, głównie lekarzy pomaga poznać tajniki medycyny.

Program, który można oglądać w TVN, w każdą sobotę o godzi. 18.00, przed głównym wydaniem Faktów.

Wczoraj, czyli 8 kwietnia wyemitowano drugi odcinek, którego miałam przyjemność być gościem. Poruszono w nim kwestię innowacyjnych zabiegów, w którym zmierzyłam się m.in. z klasycznym już pytaniem czy prawo nadąża za medycyną?

Powtórkę programu można obejrzeć 9 kwietnia, tj. niedziela o godz. 13.00 lub w wersji on line na stronie TVN.

Serdecznie dziękuję za zaproszenie, była to dla mnie niezwykła przyjemność wystąpić u Ewy Drzyzgi w towarzystwie dr hab.med. Krzysztofa Łabuzka.

36,6 to interesujący, edukacyjny program dla nas wszystkich. Do zobaczenia, wkrótce tam ! 🙂

PS. A teraz chwila na blogową prywatę, całuski za wsparcie dla  AM Journal, Gosia Orlowska DesignesTVN – Pani Marysiu, Pani wie:)