Liczba wykonywanych przeszczepów przez szpital to informacja publiczna

Aneta Sieradzka        08 marca 2018        Komentarze (0)

Nieznajomość prawa szkodzi, to paremia nie tylko znana prawnikom, ale także tym, którzy na własnej skórze doświadczyli nieznajomości prawa, ponosząc różnorakie (zwykle dotkliwe) konsekwencje. Stąd dzisiejszy wpis na blogu, w którym wyjaśniam, że liczba przeszczepów jaką wykonuje dany szpital nie jest tajemnicą, a ogólnodostępną informacją.

Zajrzyjmy do Konstytucji- prawo do informacji publicznej
Art. 61 Konstytucji stanowi, że „Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa”.

Konstytucyjnie zagwarantowana zasada jawności to prawo obywatelskie, którego zasady i tryb zostały szczegółowo uregulowane w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej. Szpital realizuje zadania publiczne związane z ochroną zdrowia (art. 15 ustawy o działalności leczniczej) i dostęp do informacji ile przeszczepów wykonał w ostatnim miesiącu czy roku nie jest informacją tajną, a informacją do której dostęp ma każdy obywatel. I tu trzeba podkreślić, że Poltransplant, nie jest jedyną jednostką publiczną, która publikuje statystyki dotyczące przeszczepów. Dobry przykład, z ostatnich dni, gdzie Gdański Uniwersytet Medyczny zamieścił na swojej stronie internetowej informację, że w 2017 r. w Gdańsku przeszczepiono największą ilość nerek.
Liczba narządów przeszczepianych w danym szpitalu również nie jest objęte tajemnicą zawodową, którą związany jest lekarz. O zakresie tajemnicy pisałam tutaj>

Skoro podmiot leczniczy realizuje zadania publiczne, związane z ochroną zdrowia to należy do podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej co podkreśla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 września 2017 roku, II SAB/Gd 57/17.
Warto w tym miejscu podkreślić, że w przypadku podmiotów leczniczych (szpitali) każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania podmiotu jest informacją publiczną – dotyczy to statystyk medycznych, danych personalnych, świadczonych usług medycznych . W praktyce sądy wielokrotnie nakazywały szpitalom udostępnienie informacji o liczbie wykonanych świadczeń.
Lekarze mogą udostępniać informacje dotyczące liczby wykonanych przeszczepów bo ta informacja ma charakter publiczny i nie stanowi naruszenia przepisów w zakresie tajemnicy zawodowej.

Czy lekarz, który powie, że dzisiaj przyjął w gabinecie 30 pacjentów, naruszy tajemnicę zawodową? NIE. Tak samo nie stanowi naruszenia tajemnicy zawodowej, kiedy lekarz powie, że w ostatnim miesiącu przeszczepiliśmy dwie nerki.

Reasumując, nie musimy czekać na biuletyn Poltransplantu aby posiadać wiedzę, ile przeszczepów wykonuje dany ośrodek transplantacyjny.

Tajemnica lekarska czyli co warto o niej wiedzieć…

Aneta Sieradzka        25 lutego 2018        Komentarze (0)

„Kochanie, wiesz co, miałem ostatnio taką pacjentkę…”– powiedział  lekarz do nie- lekarki.

„Skąd ma Pani taką wiedzę, którzy to lekarze naruszają tajemnicę lekarską i mówią Pani takie rzeczy bo z tajemnicy może zwolnić tylko sąd lub prokuratura!”–  napisała do mnie z kolei kiedyś pewna Pani Doktor.

Niemalże codziennie rozmawiam z lekarzami, bo z nimi pracuję. Rozmawiamy nie tylko o tym gdzie warto pojechać na narty, ale także o umowach, opiniach, o  chirurgii, transplantologii, pacjentach o tym, o wszystkim co istotne i nie.

Dlatego uznałam, że warto przypomnieć istotę i zakres tajemnicy lekarskiej czyli co warto o niej wiedzieć. I tu należy sięgnąć do ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz do Kodeksu Etyki Lekarskiej. A tylko przypomnę, że ponad 30 lekarzy w mojej książce Tajemnice transplantacji podzieliło się z moimi Czytelnikami ogromną porcją wiedzy i żaden z nich nie naruszył tajemnicy lekarskiej, a wielu z nich mówiło o swoich pacjentach.

Tajemnica lekarska obejmuje:

informacje o pacjencie i jego otoczeniu, uzyskane przez lekarza w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi, czyli postawiona diagnoza, wyniki badań, wybrana metoda leczenia, uzyskane rezultaty, ponadto wszelkie dane osobowe identyfikujące pacjenta jak imię i nazwisko, data urodzenia czy nr PESEL, a także informacje chociażby dotyczące statusu społecznego. Pośród informacji objętych tajemnicą lekarską są również te, które lekarz przekazał lekarzowi lub te informacje, które lekarz sam zgromadził np. poprzez wywiad lekarski. Lekarz nie może danych pacjenta podać do publicznej wiadomości, danych które służą identyfikacji pacjenta, chyba, że pacjent wyrazi na to zgodę.

„Powiem Ci, że ostatnio przygotowywaliśmy się do wielonarządowego pobrania, żona zmarłego nie miała nic przeciwko, ale rodzice zmarłego pana  przychodzili do nas z pretensjami, wrzaskami i sprzeciwiali się pobraniu więc od pobrania odstąpiliśmy bo wiesz co będzie…” powiedział mi niedawno koordynator transplantacyjny.

Po raz kolejny, przekonaliśmy się, że ustawa transplantacyjna wymaga większych zmian, a nie tylko pudrowania bo sytuacji gdzie do pobrań nie dochodzi, a powinno w skali kraju jest sporo.

Informacja o ogólnym stopniu nie stanowi naruszenia tajemnicy lekarskiej bo lekarz pełniący funkcję koordynatora transplantacyjnego nie ujawnił personaliów (danych osobowych) ani potencjalnego dawcy, ani jego najbliższych.

Kiedy lekarz jest zwolniony z tajemnicy?

Lekarz może zostać zwolniony z obowiązku zachowania w tajemnicy w sytuacji gdy:

-jej zachowanie może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób, badanie lekarskie zostało przeprowadzone na żądanie uprawnionych organów i instytucji,
– pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy, po uprzednim poinformowaniu o niekorzystnych dla pacjenta skutkach jej ujawnienia,
– zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie związanych z udziałem świadczeń zdrowotnych innemu lekarzowi lub uprawnionym osobom do ich uzyskania
– jest to niezbędne do praktycznej nauki zawodów medycznych lub celów naukowych, ponadto lekarz ma prawo do ujawnienia zauważonych faktów zagrożenia zdrowia lub życia w wyniku łamania praw człowieka.

Wielokrotnie lekarze, bardzo doświadczeni na moich kursach i wykładach z prawa, dzielą się licznymi  przykładami      i sytuacjami, z zachowaniem w poufności danych osobowych i informacji, które w jakikolwiek sposób identyfikowałyby kogokolwiek, tak więc ku obawom tych nielicznych, do naruszenia tajemnicy lekarskiej nie dochodzi bo bezwzględnie o to dbamy:)

 

 

7 zasad przetwarzania danych według RODO, które warto znać.

Aneta Sieradzka        10 lutego 2018        Komentarze (0)

103 dni, tyle czasu zostało do wejścia w życie RODO. Przedsiębiorcy mają co raz mniej czasu aby przygotować się i wdrożyć nowe przepisy, nakładające na nich szereg wymogów. Patrząc jak wiele zmian muszą wprowadzić przedsiębiorcy, to czasu jest naprawdę już mało.

Co warto wiedzieć o RODO? Poniżej  7 zasad przetwarzania danych według RODO:

Zasada zgodności z prawem, przejrzystości i rzetelności. 

art. 5 ust. 1 lit. a
Dane osobowe muszą być:
przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą („zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość”);
prawidłowa realizacja obowiązków informacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla osiągnięcia zgodności z zasadą rzetelności i przejrzystości.

Zasada ograniczenia celu przetwarzania.

art. 5 ust. 1 lit. b
Dane osobowe muszą być:
zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami; dalsze przetwarzanie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych nie jest uznawane w myśl art. 89 ust. 1 za niezgodne z pierwotnymi celami („ograniczenie celu”);
Zgodnie z zapisami RODO dalsze przetwarzanie danych do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych, jest traktowane jako zgodne z prawem oraz pierwotnymi celami.

Zasada minimalizacji danych.

art. 5 ust. 1 lit. c
Dane osobowe muszą być: (…)
adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane („minimalizacja danych”);
Zgodnie z zasadą minimalizacji danych, zakres przetwarzanych danych powinien być taki jaki jest niezbędny do osiągnięcia określonego celu przetwarzania danych. Innymi słowy, każdy podmiot przetwarzający dane musi dokonać selekcji danych i wybrać tylko taką ich ilość oraz rodzaj jakie są dla niego niezbędne.

Zasada prawidłowości danych.

art. 5 ust. 1 lit. d
Dane osobowe muszą być: (…)
prawidłowe i w razie potrzeby uaktualniane; należy podjąć wszelkie rozsądne działania, aby dane osobowe, które są nieprawidłowe w świetle celów ich przetwarzania, zostały niezwłocznie usunięte lub sprostowane („prawidłowość”);Przestrzeganie zasady prawidłowości danych sprowadza się do tego, aby stworzone zostały odpowiednie rozwiązania techniczne oraz organizacyjne umożliwiające korygowanie nieprawidłowych lub nieaktualnych danych.

Zasada ograniczenia przechowywania danych.

art. 5 ust. 1 lit. e
Dane osobowe muszą być:
przechowywane w formie umożliwiającej identyfikację osoby, której dane dotyczą, przez okres nie dłuższy, niż jest to niezbędne do celów, w których dane te są przetwarzane; dane osobowe można przechowywać przez okres dłuższy, o ile będą one przetwarzane wyłącznie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych na mocy art. 89 ust. 1, z zastrzeżeniem że wdrożone zostaną odpowiednie środki techniczne i organizacyjne wymagane na mocy niniejszego rozporządzenia w celu ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą („ograniczenie przechowywania”);
Głównym celem zasady ograniczenia przechowania danych jest ograniczenie do minimum czasu przechowania danych osobowych. Osiągniecie tego będzie możliwe poprzez wdrożenie odpowiednich procedur wyznaczających terminy przechowania danych (okresy retencji) lub procedur określających terminy okresowych przeglądów danych.

Zasada integralności i poufności.

art. 5 ust. 1 lit. f
Dane osobowe muszą być:
przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych („integralność i poufność”).
Realizacja zasady integralności i poufności danych będzie więc polegała na wdrożeniu odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, które zapewnią bezpieczeństwo danych. „Odpowiednie środki” będą zawsze pojęciem niedookreślonym. Najprawdopodobniej zostaną w pewnym zakresie doprecyzowane w drodze dobrych praktyk, które ma wydać regulator – Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (nazwa organu wg projektu nowej UODO)

Zasada rozliczalności.

art. 5 ust. 2
Administrator jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów ust. 1 i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie („rozliczalność”).
Administrator będzie więc musiał wykazać, że określone decyzje odnoszące się do procesów przetwarzania danych osobowych zostały przeanalizowane z punktu widzenia zgodności z ogólnymi zasadami przetwarzania danych, a przede wszystkim, że są z nimi zgodne.

Wkrótce ukaże się monografia RODO a ochrona danych osobowych medycznych, której jestem współautorką, Wyd. C.H. Beck, Warszawa  2018

 

RODO pharma! Szkolenie z nowych zasad ochrony danych osobowych.

Aneta Sieradzka        03 lutego 2018        Komentarze (0)

Jak ostatnio napisał na swoim blogu mec. Adam Szurpicki- „zegar tyka”. Pewnie już słyszeliście o RODO? Nowe, rewolucyjne zmiany w prawie zaczną obowiązywać w Polsce od 25 maja br., dlatego to już ostatni dzwonek aby się do tego dobrze przygotować. Przygotować swoją firmę i pracowników.

Jak to zrobić?

Radca prawny Adam Szurpicki, od wielu lat zajmuje się obsługą prawną branży farmaceutów, apteki i hurtownie farmaceutyczne nie stanowią dla niego tajemnic. Z kolei ja, od kilku lat zajmuję się ochroną danych osobowych, jako praktyk i naukowiec. Warto w tym miejscu wspomnieć pierwszą na rynku bestsellerową monografię Ochrona danych osobowych medycznych z 2016 r., (nader aktualna), którą napisałam m.in. z GIODO oraz mec. Pawłem Litwińskim – bezapelacyjnie  specjalistą pionierem RODO w Polsce. Wkrótce ukaże się kolejna nasza wspólna monografia, RODO w danych medycznych          (zapowiedź na luty).

Przyjdź na szkolenie!

23 lutego w Warszawie, pierwsze na rynku specjalistyczne szkolenie, ukierunkowane na branżę farmaceutyczną. Podczas szkolenia zapoznamy uczestników z nowymi zasadami i obowiązkami jakie wprowadza RODO. Zajęcia prowadzone metodą warsztatową czyli takie podczas, których omawiamy mnóstwo przykładów z praktyki, aby uczestnik wyniósł z zajęć jak najwięcej. Jeśli ktoś już był na prowadzonym przeze mnie szkoleniu to wie, że warto zainwestować czas.  

Szczegółowy program i zapisy: KLIKNIJ  

Warto też zajrzeć na blogi: Legalna Apteka i Nowe Prawo Farmaceutyczne

Do zobaczenia na zajęciach. Chętnie podzielimy się naszym doświadczeniem.

Recenzja w Tygodniku POLITYKA

Aneta Sieradzka        21 stycznia 2018        Komentarze (0)

….styczniowy, mroźny poranek…biegnę na wykład i:

-„Widziała pani?”

Patrzę ze zdziwieniem na studenta trzymającego w ręku Tygodnik Polityka.

Na co student: „Polityka napisała o pani książce!”

„Tak?”- Patrzę na niego z jeszcze większym zdziwieniem…i myślę sobie, ale o której mojej książce bo:

Nasza monografia „Ochrona danych osobowych medycznych”, cieszy się niezmiennie niebywałym zainteresowaniem personelu medycznego,

a może już piszą o naszej kolejnej monografii, która niebawem się ukaże RODO i dane medyczne,

„Piszą o Tajemnicach transplantacji!”- mówi

Patrzę i faktycznie, na stronie nr 68 Tygodnika Polityka ukazała się recenzja mojej książki Tajemnice transplantacji. Recenzja, jakże dobra, w której głos zabrali Pan Redaktor Paweł Walewski z Polityki oraz Pan Profesor Lech Cierpka, krajowy konsultant ds. transplantologii.

Panom, serdecznie dziękuję za słowa uznania.

Bo takie niespodzianki, dobre recenzje to miód na serce dla każdego autora😊