Świat dostał coś więcej niż kościelny dokument.
Papież Leon XIV ogłosił wczoraj pierwszą w historii encyklikę poświęconą sztucznej inteligencji — „Magnifica Humanitas”.
I niezależnie od tego, czy ktoś jest wierzący, czy nie, to może być jeden z najważniejszych głosów o AI w XXI wieku.
Jeszcze kilka lat temu dyskusja o AI dotyczyła głównie technologii.
Dziś dotyczy człowieka.
Papież nie pyta: „czy AI jest dobre?”.
Pyta coś znacznie mocniejszego:
„Co stanie się z człowiekiem, jeśli oddamy maszynom decyzje, relacje, prawdę i władzę?” 🤖
W encyklice padają słowa o „nowej wieży Babel”, o ryzyku budowy świata wydajnego, ale nieludzkiego.
Leon XIV ostrzega, że AI nie jest moralnie neutralna, bo algorytmy zawsze odzwierciedlają interesy, wartości i cele tych, którzy je tworzą.
To najmocniejszy fragment:
„Rozbroić AI” — czyli wyrwać ją z logiki dominacji, wyścigu technologicznego i kontroli.
I trudno nie zauważyć, jak bardzo ten tekst trafia w obecny moment świata:
– wojny informacyjne,
– deepfake’i,
– manipulację emocjami,
– uzależnienie od ekranów,
– zastępowanie relacji przez chatboty,
– koncentrację władzy technologicznej w rękach kilku firm,
– zapełnianie emocjonalnej pustki algorytmami i lajkami.
Papież nie jest przeciwnikiem technologii, przeciwnie — pisze, że technologia jest częścią ludzkiej kreatywności. Przypomina coś, o czym świat big techów często zapomina: nie wszystko, co można zautomatyzować, powinno zostać oddane maszynom.
Mocno wybrzmiewa też temat godności człowieka.
Leon XIV podkreśla, że AI może pomagać, wspierać medycynę, edukację czy naukę, ale nigdy nie może definiować wartości człowieka. Człowiek nie może zostać sprowadzony do danych, profilu, scoringu i przewidywalnego wzorca zachowań.
To ciekawe, że dokładnie 135 lat po „Rerum Novarum” — encyklice, która była odpowiedzią Kościoła na rewolucję przemysłową — Watykan publikuje dokument o rewolucji cyfrowej. Wtedy chodziło o prawa robotników. Dziś chodzi o ochronę człowieka w epoce algorytmów.
I może właśnie dlatego ten dokument będzie szeroko komentowany nie tylko przez teologów i etyków, ale też przez ludzi technologii, polityki i biznesu.
Z encykliki mocno wybrzmiewa jak bardzo potrzebujemy dziś humanistów, którzy w cyfrowym świecie służącemu człowiekowi są niezbędni.
Pytanie o AI przestało być pytaniem o przyszłość. To pytanie o to, jakim społeczeństwem chcemy być już teraz?
Co z prawem do życia bez algorytmów? 🤔
Jestem ciekawa wielu głosów, a nade wszystko wsłuchuję się w refleksje Prof. Paolo Benanti, które najpełniej łączą humanizm z przyszłością.
Tekst do Encykliki, TUTAJ.
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }