Prawo w transplantacji

Co raz chętniej decydujemy się na to aby zostać dawcą narządów lub też rejestrujemy się aby oddać np. szpik. OK. Pomagamy. I co dalej? Warto wiedzieć, jak otrzymać tytuł…

Tytuł

Dawcy szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek przysługuje tytuł Dawca Przeszczepu.

Natomiast tytuł Zasłużony Dawca Przeszczepu przysługuje osobie, która oddała szpik lub inne regenerujące się komórki i tkanki więcej niż jeden raz oraz dawcy narządu.

Tytuł Dawca Przeszczepu – kto nadaje?

Odznakę i legitymację potwierdzającą posiadanie tytułu Dawca Przeszczepu wydaje zakład opieki zdrowotnej, który pobrał szpik lub inne regenerujące się komórki lub tkanki. Kierownik podmiotu leczniczego, w którym dokonano pobrania szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek, zawiadamia listem poleconym dawcę szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek o terminie i miejscu wręczenia odznaki „Dawca Przeszczepu” wraz z legitymacją.

Zawiadomienie wysyła się nie później niż na 30 dni przed terminem wręczenia odznaki „Dawca Przeszczepu” wraz z legitymacją. Kierownik podmiotu leczniczego, lub osoba przez niego upoważniona dokonuje wręczenia odznaki „Dawca Przeszczepu” wraz z legitymacją.

Procedura nadania tytułu Zasłużony Dawca Przeszczepu

Odznakę i legitymację potwierdzającą posiadanie tytułu Zasłużony Dawcy Przeszczepu wydaje Minister Zdrowia na WNIOSEK Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw Transplantacji „Poltransplant”.

Jakie informacje zawiera wniosek?

1)imię i nazwisko;
2) datę i miejsce urodzenia;
3) adres miejsca zamieszkania lub adres do korespondencji;
4) numer PESEL, jeżeli posiada;
5) datę i miejsce pobrania;
6) określenie narządu, szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek, które pobrano;
7) nazwę i adres podmiotu leczniczego, w którym dokonano pobrania;
8) imię i nazwisko lekarza, który dokonał pobrania.

Do wniosku dołącza się dokument wystawiony na podstawie dokumentacji medycznej osoby, której dotyczy wniosek, przez kierownika podmiotu leczniczego, w którym dokonano pobrania szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek albo narządu, określający datę i miejsce pobrania.

Minister Zdrowia  zawiadamia listem poleconym osobę, której dotyczy wniosek, o terminie i miejscu uroczystego wręczenia odznaki „Zasłużony Dawca Przeszczepu” wraz z legitymacją.

Zawiadomienie to  wysyła się nie później niż na 30 dni przed terminem uroczystego wręczenia odznaki „Zasłużony Dawca Przeszczepu” wraz z legitymacją.

Minister Zdrowia lub osoba przez niego upoważniona dokonuje uroczystego wręczenia odznaki „Zasłużony Dawca Przeszczepu” wraz z legitymacją.

Ewidencję osób, którym nadano odznakę „Zasłużony Dawca Przeszczepu”, prowadzi urząd obsługujący Ministra Zdrowia.

Tytuł Zasłużony Dawca Przeszczepu może zostać przyznany tej samej osobie tylko jeden raz. W ustawie mowa jest także o spełnieniu dodatkowej przesłanki jaką jest propagowanie dawstwa tkanek, komórek i narządów. Nie wystarczy zatem być tylko dawcą, należy także zaangażować się akcje społeczne mające na celu popularyzację transplantologii. Ani ustawa, ani rozporządzenie nie określa rozmiaru aktywności na tym polu. Po prostu, trzeba działać.

„Profity”

Dawcy Przeszczepu i Zasłużonemu Dawcy Przeszczepu poza osobistą satysfakcją przysługują uprawnienia do korzystania poza kolejnością z ambulatoryjnej opieki zdrowotnej.

Odpowiedzialność

Dawcy szpiku lub komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej oraz dawcy narządu, który w związku z zabiegiem pobrania doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, przysługuje odszkodowanie na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.

Przeszczep za granicą a otrzymanie tytułu w Polsce

Tutaj pojawia się pytanie, czy osoba, która była dawcą za granicą, a mieszka w Polsce, podejmuje działania na rzecz rozwoju transplantologii może otrzymać tytuł Dawca Przeszczepu i Zasłużony Dawca Przeszczepu? Ustawodawca nie przewidział po prostu takiej sytuacji, stąd też brak jest szczegółowych regulacji w tym zakresie, zarówno w ustawie jak i rozporządzeniu. Co warto wziąć pod uwagę na przyszłość, nowelizując ustawę transplantacyjną.

Pacjenci zazwyczaj mają trudność z interpretacją tych przepisów… bo w przypadku otrzymania tytułu Dawca Przeszczepu, który miał miejsce poza granicami Polski nie jest możliwe – w mojej ocenie , ponieważ art. 22 ust.2 stanowi, że oznakę i legitymację wydaje zakład opieki zdrowotnej, który dokonał pobrania oraz wszelkie czynności administracyjne spoczywają na kierowniku  podmiotu leczniczego (czyli dyrektora szpitala/kliniki). Powyższy przepis ustawy  nie ma zastosowania wobec podmiotów zagranicznych.

Z kolei w przypadku Zasłużonego Dawcy Przeszczepu, to sytuacja wygląda nieco inaczej… Poltransplant wnioskuje w oparciu o własne rejestry do Ministra Zdrowia, a przepisy rozporządzenia, które określają przesłanki jakie należy spełnić nie wykluczają jednocześnie jednostek zagranicznych. W mojej ocenie obecne przepisy nie dyskwalifikują osób, które były dawcą za granicą do ubiegania się o tytuł Zasłużony Dawca przeszczepu.

A jakie są Twoje doświadczenia? Kto miał trudność z uzyskaniem tytułu?